Your Psychology

     Ιστότοπος πληροφόρησης για τα νέα ερευνητικά δεδομένα του κλάδου της Ψυχολογίας και της Συμβουλευτικής   -   Χωματίδου Γιούλη 

Οι συνέπειες της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, που αποτελεί άλλοτε την αιτία και άλλοτε το επακόλουθο της παιδικής πορνογραφίας, στα ανήλικα θύματα είναι σοβαρότατες, είτε σωματικές, είτε ψυχολογικές.

Το ίδιο το πορνογραφικό υλικό μαρτυρεί τη βία και τη σωματική κακοποίηση (πχ. τα εγκαύματα). Τα θύματα αναφέρουν πόνους στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, προερχομένους από κακώσεις, ενώ συχνά υποφέρουν από πονοκεφάλους, αϋπνίες ή και απώλεια της όρεξης. Άλλες συνήθεις συνέπειες είναι οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες ή τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, με κυριότερο το σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS). Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η μεγάλη πλειονότητα των παιδιών, τα οποία απεικονίζονται σε φωτογραφίες παιδικής πορνογραφίας, δεν έχουν απαχθεί ή σωματικά εξαναγκαστεί να συμμετάσχουν στις πράξεις που απεικονίζονται. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ανήλικοι γνωρίζουν τον παραγωγό του πορνογραφικού υλικού, ο οποίος συχνά είναι συγγενικό τους πρόσωπο και καθοδηγούνται στην διάπραξη των εικονιζόμενων σεξουαλικών αυτών ενεργειών.

Ανεξάρτητα όμως από τη χρήση ή μη σωματικής βίας, η απεικόνιση ενός παιδιού σε πορνογραφικές εικόνες ή βίντεο δύναται να έχει καταστροφικές συνέπειες για τη σωματική, ψυχολογική και κοινωνική εξέλιξη του ανηλίκου. Ο ανήλικος αυτός θυματοποιείται για πρώτη φορά κατά τη διάπραξη της κακοποίησής του και την καταγραφή της, επιπλέον όμως, θυματοποιείται κάθε φορά που η καταγραφή αυτή γίνεται θεατή από κάποιον χρήστη του διαδικτύου.

Σε ψυχολογικό επίπεδο, τα θύματα παρουσιάζουν συναισθηματική απομόνωση, άγχος, φοβίες, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αυτοκτονικές σκέψεις και τάσεις, παθητική ή επιθετική συμπεριφορά, κατάθλιψη, μελαγχολία, εφιάλτες, ανικανότητα να εμπιστευθούν ή να αγαπήσουν τους άλλους, ενοχές, αυτοτραυματισμούς και αυτοτραυματική συμπεριφορά. Νιώθουν ιδιαίτερα προδομένα, θυμωμένα και ανάξια.

Σύμφωνα με την έρευνα των Wortley και Smallbone, στην οποία εξετάστηκαν 100 ανήλικα θύματα τέτοιας εκμετάλλευσης, για τις συνέπειές της τόσο κατά το πρώτο διάστημα, όσο και σε απώτερο χρόνο, οι ερευνώμενοι ανέφεραν ότι κατά τη διάρκεια της κακοποίησης αισθάνονταν σωματικό πόνο, ιδιαίτερα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, ενώ αργότερα υπέφεραν και από άλλα σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, έλλειψη όρεξης και αϋπνίες, καθώς και ψυχολογικές διαταραχές, άγχος, μοναξιά, αγωνία και φόβο.

Το παιδί που απεικονίζεται σε μια εικόνα ή ένα πορνογραφικό βίντεο έχει θυματοποιηθεί για πάντα, αφού το υλικό αυτό διακινείται ανεξέλεγκτα μέσα στο Διαδίκτυο και καθίσταται προσβάσιμο σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο «κοινό». Το υλικό, συνεπώς, μπορεί να αποτελέσει «όπλο» εκβιασμού για τον δράστη, μέσο απειλής κατά του ανηλίκου ακόμα και πολύ αργότερα από την περίοδο της σεξουαλικής εκμετάλλευσής του.

Παράλληλα, η πλειονότητα των παιδιών αυτών ένιωσαν πίεση προκειμένου να συνεργαστούν με τον δράστη της κακοποίησης και να μην αποκαλύψουν το αδίκημα, τόσο από υπακοή σε αυτόν, όσο και από ντροπή για τη δική τους συμπεριφορά. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο ελάχιστες τέτοιες υποθέσεις αποκαλύπτονται από τα θύματά στις αστυνομικές αρχές ή στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Στην ίδια έρευνα σε απώτερο χρονικό διάστημα, τα θύματα ανέφεραν ότι η αρχική αίσθηση ντροπής και αγωνίας δεν μετριάσθηκε με την πάροδο των ετών, αντίθετα σε πολλές περιπτώσεις έγινε εντονότερη και μετατράπηκε σε απελπισία, έλλειψη αυτοσεβασμού και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Η εμπειρία αυτή εξάλλου, τους οδήγησε σε σχηματισμό διεστραμμένου προτύπου σεξουαλικότητας και σε αδυναμία δημιουργίας και διατήρησης μιας υγιούς συναισθηματικής και σεξουαλικής σχέσης μελλοντικά.

Η πιο τραγική επίπτωση, ωστόσο, είναι ο κύκλος θυματοποίησης καθώς το παιδί που είναι θύμα γίνεται ο θύτης άλλων ανήλικων. Τα παιδιά αυτά έχουν υποστεί τέτοια συναισθηματική βλάβη που συνήθως επαναλαμβάνουν τον κύκλο θυματοποίησής τους όταν γίνονται και οι ίδιοι γονείς. Ως ενήλικες επίσης αντιμετωπίζουν προβλήματα στις στενές διαπροσωπικές τους σχέσεις, ενώ έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν χρήστες ουσιών, να εμφανίσουν κατάθλιψη ή να έχουν προβλήματα στην εργασία τους. Μια έμμεση συνέπεια της παιδικής πορνογραφίας στους ανήλικες αποτελεί το γεγονός ότι οι δράστες που έχουν στην κατοχή τους πορνογραφικό υλικό μπορεί να είναι και οι ίδιοι που κακοποιούν σεξουαλικά τα ανήλικα θύματα τους. Άρα μια ενδεχόμενη σχέση μπορεί να είναι μεταξύ της αύξησης της παιδικής πορνογραφίας και της αύξησης των σεξουαλικών εγκλημάτων κατά των ανηλίκων.

Σύμφωνα με την άποψη αυτή, η έκθεση σε παιδική πορνογραφία, αν και δεν αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα διάπραξης σεξουαλικού εγκλήματος, είναι ωστόσο ένας από τους κυριότερους, αφού α) προδιαθέτει κάποιους άντρες να εκμεταλλευτούν σεξουαλικά ανηλίκους ή εντατικοποιεί αυτή την επιθυμία, β) κλονίζει τις εσωτερικές αλλά και τις κοινωνικές αντιστάσεις κάποιων ατόμων, οι οποίες έως τότε τους συγκρατούσαν ενάντια στην σεξουαλική κακοποίηση παιδιών και, τέλος, γ) εξασθενεί τις δυνατότητες των θυμάτων να αποφύγουν ή να αντισταθούν στην κακοποίηση. Οι εικόνες αυτές άλλωστε δίνουν σεξουαλικό περιεχόμενο στον πόνο, την ταπείνωση και υποταγή των παιδιών και αντίστοιχα στην κυριαρχία των ενηλίκων οι οποίοι απεικονίζονται να κακοποιούν τα παιδιά, ενώ παράλληλα η μαζική έκθεση στην παιδική πορνογραφία δημιουργεί την διάθεση για συνεχώς πιο ασυνήθιστες και βίαιες μορφές κακοποίησης (κτηνοβασία, ομαδικούς βιασμούς ανηλίκων κλπ), αφού μέσω της διαδικασίας της οικειοποίησης οι συνήθεις εικόνες δεν ερεθίζουν πλέον τον χρήστη.

Τέλος, η παιδική πορνογραφία χρησιμοποιείται συχνά, όπως είδαμε και παραπάνω, ως εργαλείο για την πειθώ, την κάμψη της άρνησης και των αντιστάσεων των ανηλίκων για κυβερνοσεξ ή ακόμα και για συνάντηση με στόχο τη ζωντανή σεξουαλική επαφή. Επιδεικνύεται κατ’ αυτόν τον τρόπο το πορνογραφικό υλικό από τον ενήλικο χρήστη στο παιδί, ως απόδειξη μιας υποτιθέμενης φυσιολογικής και συνήθους σεξουαλικής συμπεριφοράς για τον παραπάνω σκοπό.

Πρέπει να αναφερθεί, ακόμα, ότι η συνεχής έκθεση των ανήλικων χρηστών του διαδικτύου σε πορνογραφικό υλικό όταν δεν ταυτίζεται με την σεξουαλική εκμετάλλευση των ιδίων, ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του ανήλικου. Επίσης φαίνεται να λειτουργεί καταλυτικά στην ανάπτυξη σεξουαλικών διαταραχών ή ακόμη και να οδηγήσει στην αυτοθυματοποίηση του ανηλίκου, άρα και στην αυτομαγνητοσκόπηση ή αυτοφωτογράφηση σεξουαλικού περιεχομένου και περαιτέρω διακίνησή του πάλι από τον ίδιο στο διαδίκτυο.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ευθυμίου, Κ., Θελερίτης, Χ., & Κακάκη, Μ. (2006). Στο Ο. Γιωτάκος & Β. Πρεκατέ (Επιμ.), Σεξουαλική κακοποίηση. Μυστικό; Όχι πια! (σελ. 340-359). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Κιούπης, Δ. & Ιωαννίδου, Α. (Επιμ.). (2007). Η παιδική πορνογραφία στο διαδίκτυο. Αθήνα: Εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη.

Russel, D. (2004). Pornography as a cause of rape: Empirical findings on the causative role of pornography in rape. Against Pornography: The Evidence of Harm. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2012, από http://www.dianarussell.com/porn_as_a_cause_of_rape.html.

Wortley, R., & Smallbone S. (2006). Child Pornography on the Internet.  Problem-Oriented Guides for Police, Problem-Specific Guides Series, Guide No. 41.

Share

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:18
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:17
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:15
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Δημοσιεύτηκε: Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2014 20:22
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 15:08
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 14:57
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:53
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:45
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:42

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 01:29

Η διαπολιτισμική ψυχολογία είναι ένας τομέας της ψυχολογίας που ασχολείται με τη συστηματική μελέτη της συμπεριφοράς και των εμπειριών του ατόμου, όπως εμφανίζονται σε διάφορες κοινωνίες, καθώς και με τους τρόπους με τους οποίους επηρεάζει και επηρεάζεται, αντίστοιχα, από τον πολιτισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 00:52

Η συμβουλευτική της οικογένειας είναι ο κλάδος εκείνος της συμβουλευτικής που ασχολείται κυρίως με την επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν από τη συζυγική ή οικογενειακή σχέση.

Συμβουλευτική αποκατάστασης
Συμβουλευτική αποκατάστασης
Δημοσιεύτηκε: Τετάρτη, 09 Ιουλίου 2014 18:28

Με τον όρο αποκατάσταση εννοούμε τη διαδικασία παροχής βοήθειας σ’ έναν άνθρωπο με φυσική μειονεξία ή ψυχική διαταραχή ώστε να συμμετάσχει στην κοινωνία στο μέγιστο δυνατό μέτρο που του επιτρέπουν οι ικανότητες και οι δυνατότητές του.