Your Psychology

     Ιστότοπος πληροφόρησης για τα νέα ερευνητικά δεδομένα του κλάδου της Ψυχολογίας και της Συμβουλευτικής   -   Χωματίδου Γιούλη 

Κρίνεται απαραίτητη η εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων και συναισθηματικής νοημοσύνης στα παιδιά, ώστε να μάθουν να προστατεύουν τον εαυτό τους από τις διάφορες μορφές βίας, αλλά και να μην χρησιμοποιούν καμία μορφή βίας στις ανθρώπινες, διαπροσωπικές και επικοινωνιακές τους σχέσεις.

Τα προγράμματα παρέμβασης οφείλουν να έχουν ως στόχο τους την εξάλειψη της ήδη υπάρχουσας βίας, αλλά και την αποφυγή μελλοντικών περιπτώσεων εμφάνισης βίας. Επίσης, θα πρέπει να προάγουν και την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης (αυτογνωσία, σωστή λήψη αποφάσεων και ικανότητα προσφοράς και δημιουργίας) των παιδιών, ώστε να γίνεται πρόληψη τυχόν επιθετικών συμπεριφορών. Οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν μαθαίνοντας τους γονείς να συμβιβάζονται και να μοιράζονται τα οικογενειακά άγχη, αυξάνοντας τις γνώσεις τους γύρω από τα αναπτυξιακά θέματα και συμπεριφορές που αναμένεται το παιδί να αντιμετωπίσει και διδάσκοντας νέες δεξιότητες στους γονείς και στα παιδιά.

Μέσω των ψυχοκοινωνικών και θεραπευτικών παρεμβάσεων χρειάζεται τα παιδιά να αρχίζουν να αποκτούν μια αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Πρέπει τα προγράμματα αυτά να εστιάζουν και στην οικογένεια, με την υποστήριξη, τη συμβουλευτική και την εκπαίδευση γονέων, αλλά και τη διαχείριση του θυμού.

Υπάρχουν επίσης, κάποιοι προστατευτικοί παράγοντες που καλό είναι να γίνει μια προσπάθεια ενίσχυσής τους μέσα από αυτά τα προγράμματα, αφού μετριάζουν ή μειώνουν σε σημαντικό βαθμό τις αρνητικές συνέπειες της κακοποίησης και έτσι μειώνουν και την πιθανότητα εμφάνισής της. Αυτοί εντοπίζονται στην ίδια την οικογένεια, στον κοινωνικό περίγυρο, αλλά και σε κάθε άτομο ξεχωριστά. Είναι απαραίτητο να γίνει μια προσπάθεια ενίσχυσης της οικογενειακής θαλπωρής, της ζεστασιάς και της ασφάλειας της σχέσης των γονέων, μέσα από την οικογενειακή υποστήριξη, με την βοήθεια των συνομηλίκων και των δασκάλων των παιδιών, καθώς επίσης, να ενισχυθεί και η γονεϊκή συνειδητότητα γύρω από δεξιότητες σχετικές με τα παιδιά, να υποστηριχθούν οι γονείς κατά τα πρώτα χρόνια του γονεϊκού τους ρόλου από την κοινότητα και τέλος να ενημερωθούν οι γονείς σχετικά με το τι πρέπει να περιλαμβάνει μια υγιής σχέση γονέα-παιδιού και για ποιούς λόγους είναι σημαντική η υγιής ανάπτυξη του παιδιού.

Επίσης, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, η εργασία και το οικογενειακό υποστηρικτικό περιβάλλον, βοηθούν περαιτέρω στην αποφυγή εμφάνισης επιθετικών συμπεριφορών. 

Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών προγραμμάτων παρέμβασης

Υπάρχουν αρκετά χαρακτηριστικά των προγραμμάτων παρέμβασης που σχετίζονται με την απόκτηση και κατάκτηση εννοιών και δεξιοτήτων αποφυγής από μέρους των παιδιών, που κάθε πρόγραμμα παρέμβασης πρέπει να έχει ώστε να είναι αποτελεσματικό. Τέτοια είναι:

  • Ενεργή συμμετοχή. Προγράμματα που προωθούν την ενεργητική συμμετοχή των παιδιών, αλλά και των γονέων τους, είναι αποτελεσματικότερα από εκείνα που απλά χρησιμοποιούν παθητικές μεθόδους παρακολούθησης. Η πλήρης συμμετοχή των γονέων στην θεραπεία και στα προγράμματα αυτά είναι απαραίτητη και βασική και πρέπει να χαρακτηρίζεται από: α) προγραμματισμένη και τακτική παρακολούθηση των συνεδριών, β) συμμετοχή στις συνεδρίες, και γ) ολοκλήρωση των εργασιών ή δραστηριοτήτων που ανατίθενται σε κάθε συνεδρία.
  • Εξειδικευμένη εκπαίδευση. Αποτελεί την πιο αποτελεσματική μέθοδο εκπαίδευσης των παιδιών σχετικά με τις δεξιότητες αποφυγής. Οι συμπεριφοριστικές μέθοδοι αποδεικνύονται αποτελεσματικότερες και τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα σε σχέση με άλλες μεθόδους, όπως είναι οι διαλέξεις, η παρακολούθηση βίντεο και άλλα.
  • Ομαδική εκπαίδευση. Η εκπαίδευση των παιδιών είναι πιο αποτελεσματική όταν γίνεται στα πλαίσια μιας ομάδας απ’ ότι αν γινόταν ατομικά, διότι οι ατομικές συνεδρίες κάνουν τα παιδιά πιο αμυντικά και νιώθουν πιο τρομαγμένα μετά την εκπαίδευση.
  • Ενσωμάτωση των προγραμμάτων στο σχολικό πρόγραμμα. Τα προγράμματα φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα όταν ενσωματώνονται στο σχολικό πρόγραμμα και υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα μέσα στο οποίο και διεξάγονται.
  • Μακροχρόνια, παρά σύντομα προγράμματα. Τα μακροχρόνια προγράμματα που συμπεριλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες παρουσιάσεις και follow-up συνεδρίες ενίσχυσης της προηγούμενης γνώσης, είναι αποτελεσματικότερα από τα σύντομα προγράμματα. Επίσης, όσο αυξάνεται η διάρκεια του προγράμματος, τόσο τείνει να αυξάνεται και η αποτελεσματικότητά του.
  • Εκπαίδευση εκπαιδευτικών. Τέλος, τα προγράμματα που συμπεριλαμβάνουν την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών και παρουσιάζουν ένα πολυσυστημικό πρόγραμμα που στοχεύει στην εκπαίδευση και ενημέρωση των παιδιών, των γονέων και των εκπαιδευτικών, είναι πιο αποτελεσματικά στο να βοηθήσουν τα παιδιά να διατηρήσουν την εκπαίδευση αποφευκτικής-προστατευτικής συμπεριφοράς που έμαθαν.

Τέλος, οι εκτεταμένες επισκέψεις στο σπίτι είναι ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια των επιτυχημένων προγραμμάτων που σχεδιάστηκαν ώστε να αποφευχθεί η εμφάνιση συμπεριφορών βίας στις οικογένειες που φαίνεται να βρίσκονται σε κίνδυνο. Οι επισκέψεις στο σπίτι αποτελούν την καλύτερη τακτική ώστε να προωθηθεί η θεραπεία στις οικογένειες που ήδη έχει υπάρξει κάποιο περιστατικό κακοποίησης.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Connell-Carrick, K. & Scannapieco, M. (2010). Psychosocial assessment of alleged victims of child maltreatment. In A.P. Giardino et al. (eds.), A practical Guide to the Evaluation of child physical abuse and neglect. pp. 425-440.

Πιλήσης, Θ. (2010).Η κακοποίηση του παιδιού στην οικογένεια: μια μορφή παραβίασης των δικαιωμάτων του παιδιού. Σύγχρονηκοινωνία, εκπαίδευσηκαιψυχικήυγεία, 308-317.

Sanderson, J. (2004). Child-focused sexual abuse prevention programs. Research & Issues paper series, 5, 1-8.

Warner-Rogers, J., Hansen, D., & Hecht, D. (1999). Child physical abuse and neglect. Faculty Publications, Department of Psychology, pp. 329-356.

Wolfe, D., & McIsaac, C. (2011). Distinguishing between poor/dysfunctional parenting and child emotional maltreatment. Child Abuse and Neglect, 35, 802-81.

Share

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:18
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:17
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:15
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Δημοσιεύτηκε: Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2014 20:22
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 15:08
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 14:57
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:53
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:45
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:42

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 01:29

Η διαπολιτισμική ψυχολογία είναι ένας τομέας της ψυχολογίας που ασχολείται με τη συστηματική μελέτη της συμπεριφοράς και των εμπειριών του ατόμου, όπως εμφανίζονται σε διάφορες κοινωνίες, καθώς και με τους τρόπους με τους οποίους επηρεάζει και επηρεάζεται, αντίστοιχα, από τον πολιτισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 00:52

Η συμβουλευτική της οικογένειας είναι ο κλάδος εκείνος της συμβουλευτικής που ασχολείται κυρίως με την επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν από τη συζυγική ή οικογενειακή σχέση.

Συμβουλευτική αποκατάστασης
Συμβουλευτική αποκατάστασης
Δημοσιεύτηκε: Τετάρτη, 09 Ιουλίου 2014 18:28

Με τον όρο αποκατάσταση εννοούμε τη διαδικασία παροχής βοήθειας σ’ έναν άνθρωπο με φυσική μειονεξία ή ψυχική διαταραχή ώστε να συμμετάσχει στην κοινωνία στο μέγιστο δυνατό μέτρο που του επιτρέπουν οι ικανότητες και οι δυνατότητές του.