Your Psychology

     Ιστότοπος πληροφόρησης για τα νέα ερευνητικά δεδομένα του κλάδου της Ψυχολογίας και της Συμβουλευτικής   -   Χωματίδου Γιούλη 

Τα προγράμματα προαγωγής της ψυχικής υγείας ανήκουν σε δύο ευρείες κατηγορίες:

(α) προγράμματα κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής και (β) προγράμματα εκπαίδευσης στην επίλυση διαπροσωπικών προβλημάτων.

Η συναισθηματική εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση αφορά όλες τις ικανότητες που συνθέτουν τη συναισθηματική νοημοσύνη στο πλαίσιο των συναισθηματικών αλληλεπιδράσεων των παιδιών στην οικογένεια και στο σχολείο, δηλαδή την ικανότητα αντίληψης, έκφρασης και χειρισμού των συναισθημάτων, τον αυτοέλεγχο, την ενσυναίσθηση, την ποιοτική επικοινωνία, τη διαδικασία επίλυσης συγκρούσεων, τη διεκδικητική στάση, την προσωπική υπευθυνότητα, την αυτοεπίγνωση και την αυτοαποδοχή.

Σε εκπαιδευτικά συστήματα πολλών χωρών τα προγράμματα συναισθηματικής αγωγής αποτελούν μέρος του αναλυτικού προγράμματος σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Εφαρμόζονται από σχολικούς ψυχολόγους ή εκπαιδευτικούς μετά από κατάλληλη επιμόρφωση και υπό την εποπτεία σχολικών ψυχολόγων. Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν επίσης στην ενδυνάμωση των μαθητών από διαφορετικές φυλετικές/πολιτισμικές ομάδες.

Σύμφωνα με αναφορές των ίδιων των μαθητών σε σχολεία όπου εφαρμόστηκε η συναισθηματική αγωγή, οι «εξειδικευμένοι» εκπαιδευτικοί δημιούργησαν ένα θετικό κλίμα στην τάξη, το οποίο ενθάρρυνε τα παιδιά να κατανοήσουν τον εαυτό τους και να θέσουν προσωπικούς στόχους. Δεδομένα από τα αντίστοιχα σχολεία έδειξαν βελτίωση στην ακαδημαϊκή επίδοση και την παρακολούθηση από τους μαθητές ως αποτέλεσμα της παρέμβασης.

Σύμφωνα με την προσέγγιση που δίνει έμφαση στην επίλυση των διαπροσωπικών προβλημάτων, τα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες συμπεριφοράς έχουν περιορισμένες δεξιότητες γνωστικής επίλυσης των προβλημάτων σε διαπροσωπικό επίπεδο, γεγονός που τους δημιουργεί δυσκολίες στις σχέσεις τους με τους άλλους και δεν τους επιτρέπει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα καθημερινά τους προβλήματα. Οι δεξιότητες γνωστικής επίλυσης των προβλημάτων προάγουν τη θετική κοινωνική συμπεριφορά και βοηθούν στην κοινωνική προσαρμογή των παιδιών. Αυτές οι δεξιότητες αφορούν την ικανότητα των παιδιών (α) να αναγνωρίζουν την ύπαρξη διαπροσωπικών προβλημάτων (β) να σκέφτονται τις κατάλληλες λύσεις για το εκάστοτε πρόβλημα και (γ) να προβλέπουν τις συνέπειες των διαφορετικών λύσεων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα προγράμματα τα οποία εστιάζονται στην επίλυση προβλημάτων έχουν θετικά αποτελέσματα. Επιπλέον, η άσκηση στην επίλυση προβλημάτων λειτουργεί καλύτερα σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία και δεξιότητες.

Οι Shure και Spivak ανέπτυξαν ένα ολοκληρωμένο σχετικό πρόγραμμα. Αυτό έχει ενταχθεί στο αναλυτικό πρόγραμμα, απευθύνεται σε ολόκληρη την τάξη και έχει εφαρμοστεί σε πολλά σχολεία των ΗΠΑ. Το πρόγραμμα έχει τίτλο «Μπορώ να λύσω τα προβλήματα» και περιλαμβάνει ένα βιβλίο ασκήσεων των εκπαιδευτικών ως συμπλήρωμα στο πρόγραμμα των μαθητών. Ο σχεδιασμός του καλύπτει εξ ολοκλήρου τις ανάγκες των παιδιών που προέρχονται από μειονότητες και ζουν στις πόλεις κάτω από δύσκολες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται καθημερινά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και τρεις φορές την εβδομάδα στη δευτεροβάθμια. Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι γονείς, που επιμορφώνονται για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα της τάξης ως βοηθοί. Στο πρόγραμμα αυτό οι σχολικοί ψυχολόγοι δεν υιοθετούν έναν άμεσο ρόλο, αλλά μάλλον το ρόλο του εκπαιδευτή-επιμορφωτή (κατάρτιση των εκπαιδευτικών) και του συμβούλου (διαλεκτική συμβουλευτική κατά την εφαρμογή του προγράμματος). Ο λόγος είναι ότι το βασικό πρόσωπο το οποίο προάγει την ψυχική υγεία των μαθητών σε επίπεδο πρωτογενούς πρόληψης είναι ο εκπαιδευτικός της τάξης. Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η αποτελεσματικότητα του εν λόγω προγράμματος έχει καταδειχθεί από ερευνητικά δεδομένα σχετικών μελετών.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Χατζηχρήστου, Χ. (2004). Εισαγωγή στη σχολική ψυχολογία. Αθήνα: Ελληνικά γράμματα.

Share

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:18
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:17
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:15
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Δημοσιεύτηκε: Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2014 20:22
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 15:08
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 14:57
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:53
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:45
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:42

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 01:29

Η διαπολιτισμική ψυχολογία είναι ένας τομέας της ψυχολογίας που ασχολείται με τη συστηματική μελέτη της συμπεριφοράς και των εμπειριών του ατόμου, όπως εμφανίζονται σε διάφορες κοινωνίες, καθώς και με τους τρόπους με τους οποίους επηρεάζει και επηρεάζεται, αντίστοιχα, από τον πολιτισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 00:52

Η συμβουλευτική της οικογένειας είναι ο κλάδος εκείνος της συμβουλευτικής που ασχολείται κυρίως με την επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν από τη συζυγική ή οικογενειακή σχέση.

Συμβουλευτική αποκατάστασης
Συμβουλευτική αποκατάστασης
Δημοσιεύτηκε: Τετάρτη, 09 Ιουλίου 2014 18:28

Με τον όρο αποκατάσταση εννοούμε τη διαδικασία παροχής βοήθειας σ’ έναν άνθρωπο με φυσική μειονεξία ή ψυχική διαταραχή ώστε να συμμετάσχει στην κοινωνία στο μέγιστο δυνατό μέτρο που του επιτρέπουν οι ικανότητες και οι δυνατότητές του.