Your Psychology

     Ιστότοπος πληροφόρησης για τα νέα ερευνητικά δεδομένα του κλάδου της Ψυχολογίας και της Συμβουλευτικής   -   Χωματίδου Γιούλη 

Η διάγνωση του καρκίνου: ενημερώνοντας το παιδί

Στη χώρα μας οι περισσότεροι γονείς και γιατροί αποφεύγουν να ενημερώσουν το παιδί για το τι ακριβώς του συμβαίνει.

Μέσα από μια υπερπροστατευτική θέση ισχυρίζονται: «είναι μικρό και δεν θα καταλάβει», «είναι μεγάλο κι αν μάθει την αλήθεια θα πληγωθεί». Άλλοτε πάλι δεν ξέρουν «πώς» και «τι» να του πουν και νιώθουν αμήχανοι όταν αντιμετωπίζουν την όποια ενημέρωση. Γι’ αυτό, στην προσπάθειά τους να καθησυχάσουν το παιδί, καταφεύγουν σε απλοϊκές αλλά και ψεύτικες εξηγήσεις.

Όμως, κάθε παιδί - ανεξάρτητα από την ηλικία – καταλαβαίνει από την πρώτη κιόλας στιγμή της διάγνωσης ότι κάτι σοβαρό του συμβαίνει. Παρατηρεί ότι ενώ γιατρός, γονείς και συγγενείς προσπαθούν να το καθησυχάσουν με λόγια, η συμπεριφορά τους δείχνει το αντίθετο. Οι γονείς ανησυχούν και είναι ταραγμένοι, μερικές φορές κλαίνε μπροστά του, ή το κοιτάζουν με οίκτο, ή ψιθυρίζουν μεταξύ τους δημιουργώντας ένα κλίμα «μυστηρίου» γύρω από την αρρώστιά του. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το παιδί κινητοποιεί τη φαντασία του για να εξηγήσει όσα του συμβαίνουν. Τα αποτελέσματα είναι συχνά τραγικά. Με τη σκέψη του, που κυριαρχείται από έντονο εγωκεντρισμό, δίνει ερμηνείες που είναι συχνά εφιαλτικότερες από την ίδια την πραγματικότητα. Η ενημέρωση της διάγνωσης αποτρέπει το παιδί από το να ερμηνεύσει την αρρώστιά του τραγικότερα απ’ ότι είναι, γι’ αυτό το λόγο η ενημέρωση είναι απαραίτητη.

Το πρόβλημα που προκύπτει δεν είναι λοιπόν αν «πρέπει» ή «δεν πρέπει» να ενημερώνεται ένα παιδί, αλλά πώς να γίνεται η ενημέρωση, πόσο εκτεταμένη και λεπτομερής να είναι, πότε και ποιός ή ποιοί να την αναλάβουν, όπως και ποια υποστήριξη να παρέχεται στο παιδί στη συνέχεια αυτής της ενημέρωσης.

Αποφάσεις σχετικά με την τακτική της ενημέρωσης πρέπει να παίρνονται συλλογικά από τους γονείς με τον υπεύθυνο γιατρό, την αδερφή, και τον ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Είναι σημαντικό να συνεκτιμούνται η ηλικία, η προσωπικότητα του παιδιού, η οικογενειακή ατμόσφαιρα, οι σχέσεις των μελών μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις, όπως επίσης η φύση και σοβαρότητα της αρρώστιας, η επικρατούσα ψυχική και οργανική κατάσταση του παιδιού και άλλοι σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν ώστε η ενημέρωση να γίνεται εποικοδομητική και ουσιαστική για το συγκεκριμένο παιδί. Παρ’ όλο που η διαδικασία της πληροφόρησης πρέπει να εξατομικεύεται, υπάρχουν εν τούτοις μερικές βασικές προϋποθέσεις που ο παιδίατρος πρέπει να έχει υπ’ όψη του όταν επιδιώκει να βοηθήσει το παιδί να προσαρμοστεί στις συνθήκες θεραπείας και στη γενικότερη εξέλιξή του ως άτομο. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρξει ένας ανοιχτός διάλογος με το παιδί, καθώς δεν αρκεί να ενημερωθεί σχετικά με την αρρώστιά του, αλλά είναι σημαντικό να προετοιμαστεί για τις θεραπευτικές διαδικασίες ή εξετάσεις που πρόκειται να υποστεί. Είναι σημαντικό το προσωπικό να εκμαιεύει ερωτήσεις και ανησυχίες από το παιδί ώστε να του παρέχει τις κατάλληλες πληροφορίες. Έτσι το παιδί νιώθει ότι έχει κάποιο έλεγχο σε όσα του συμβαίνουν και κατά συνέπεια με περισσότερη ψυχική δύναμη κι ευθύνη αντιμετωπίζει ή υπομένει δύσκολες συνθήκες. Επιπλέον, η ενεργητική συμμετοχή του στη θεραπεία καλλιεργεί ένα συναίσθημα αυτοελέγχου, αυτοπεποίθησης και αυτοκυριαρχίας σε καταστάσεις που νιώθει ότι μπορεί να ανταπεξέλθει. Η κατανόηση που δείχνει ο παιδίατρος στον συναισθηματικό του κόσμο είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη εμπιστοσύνης μεταξύ τους. Όταν ο παιδίατρος ενθαρρύνει το παιδί να εκδηλώσει τα συναισθήματά του αντί να τα καταπνίγει, το βοηθά να εκτονωθεί.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Barraclough, J. (1999). Cancer and emotion, A practical guide to psycho-oncology. In: J.Wiley & Sons, N.Y.

Διεθνής Εταιρεία Παιδιατρικής Ογκολογίας, (1997). Οδηγίες για την επικοινωνία/ενημέρωση της διάγνωσης, http://www.floga.org.gr.

Παπαδάτου, Δ. (1982). Το παιδί, ο γονιός και ο παιδίατρος μπροστά στη σοβαρή αρρώστια. MaterMedGreca,10(1), 60-66.

Παπαδάτου, Δ. (1984). Ενημέρωση γονιού και παιδιού μετά τη διάγνωση σοβαρής αρρώστιας. Ανακοίνωση στο 4ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Παιδιατρικής Κλινικής, Αθήνα

Papadatou, D. (1984). How to approach children with a serious disease. Ανακοίνωση στο 3ο Διεθνές Συμπόσιο του Διεθνούς Πανεπιστημίου Παιδιατρικής, Washington.

Παπαδάτου, Δ. (1986). Το παιδί με τη χρόνια αρρώστια μπρος στο θάνατο. Ανακοίνωση στο 3ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Παιδοψυχιατρική, Αθήνα.

Παπαδάτου, Δ. & Αναγνωστόπουλος, Φ. (1999). Η ψυχολογία στο χώρο της υγείας (5η Έκδ.) Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Παπαδάτου, Δ. & Κοσμίδη, Ε. (1982). Πληροφόρηση και γνώσεις του γονιού σχετικά με τον καρκίνο του παιδιού του. Ανακοίνωση στο 20ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο, Χαλκιδική.

Share

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην αντιμετώπιση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:18
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:17
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Το κλινικό προφίλ παιδιών με δυσλεξία
Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 08 Δεκεμβρίου 2014 17:15
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Παιδική κακοποίηση: Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία και αιτιολογικοί παράγοντες
Δημοσιεύτηκε: Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2014 20:22
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Παράγοντες που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση των μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 15:08
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Η σχολική επίδοση των μεταναστών μαθητών
Δημοσιεύτηκε: Παρασκευή, 05 Σεπτεμβρίου 2014 14:57
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Ηθικά συναισθήματα και εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:53
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Θεωρία του νου και σχολικός εκφοβισμός
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:45
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Κανονιστικές πεποιθήσεις για την επιθετικότητα και εκδήλωση εκφοβισμού
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014 18:42

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Διαπολιτισμική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 01:29

Η διαπολιτισμική ψυχολογία είναι ένας τομέας της ψυχολογίας που ασχολείται με τη συστηματική μελέτη της συμπεριφοράς και των εμπειριών του ατόμου, όπως εμφανίζονται σε διάφορες κοινωνίες, καθώς και με τους τρόπους με τους οποίους επηρεάζει και επηρεάζεται, αντίστοιχα, από τον πολιτισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Οικογενειακή-συζυγική Συμβουλευτική
Δημοσιεύτηκε: Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 00:52

Η συμβουλευτική της οικογένειας είναι ο κλάδος εκείνος της συμβουλευτικής που ασχολείται κυρίως με την επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν από τη συζυγική ή οικογενειακή σχέση.

Συμβουλευτική αποκατάστασης
Συμβουλευτική αποκατάστασης
Δημοσιεύτηκε: Τετάρτη, 09 Ιουλίου 2014 18:28

Με τον όρο αποκατάσταση εννοούμε τη διαδικασία παροχής βοήθειας σ’ έναν άνθρωπο με φυσική μειονεξία ή ψυχική διαταραχή ώστε να συμμετάσχει στην κοινωνία στο μέγιστο δυνατό μέτρο που του επιτρέπουν οι ικανότητες και οι δυνατότητές του.